Tekst źródłowy strony Impuls

{{Formatowanie|Artykuł}}
[[Plik:Impuls_KD_31WE-001.jpg|thumb|300px|Pierwszy egzemplarz 31WE w barwach Kolei Dolnośląskich na stacji Wrocław Główny.]]

'''Newag Impuls''' – rodzina normalnotorowych elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT), produkowanych przez polską firmę [[Newag]] z siedzibą w Nowym Sączu. Jest to jedna z najpopularniejszych serii nowoczesnych pociągów pasażerskich eksploatowanych przez polskich przewoźników regionalnych oraz aglomeracyjnych. 

Projekt powstał jako rozwinięcie wcześniejszych konstrukcji producenta (seria 14WE i 19WE), jednak Impuls stanowi całkowicie nową jakość pod względem technologicznym, bezpieczeństwa oraz komfortu podróży. Pociągi te są dostępne w różnych konfiguracjach członów (od dwóch do sześciu), co pozwala na ich elastyczne dopasowanie do potoków pasażerskich na konkretnych liniach.

== Historia powstania i rozwój ==
Geneza powstania Impulsu wiąże się z rosnącym zapotrzebowaniem polskiego rynku kolejowego na nowoczesny tabor, który mógłby zastąpić wysłużone jednostki serii [[EN57]]. 

=== Pierwsze projekty ===
Pierwszym pojazdem z tej rodziny był typ '''35WE''', zamówiony przez [[Szybka Kolej Miejska (Warszawa)|SKM Warszawa]] w 2011 roku. Był to sześcioczłonowy skład zaprojektowany z myślą o intensywnym ruchu miejskim. Krótko po debiucie warszawskim, Newag opracował wersję czteroczłonową ('''31WE''') dla [[Koleje Dolnośląskie|Kolei Dolnośląskich]], która stała się bazą dla dalszej ekspansji modelu.

=== Rekord prędkości ===
Impuls zapisał się w historii polskiej kolei wyjątkowym osiągnięciem technologicznym. W nocy z 28 na 29 sierpnia 2015 roku, podczas testów na Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK), standardowy egzemplarz 45WE dla Kolei Mazowieckich osiągnął prędkość '''226 km/h'''. Jest to do dziś rekord prędkości pojazdu całkowicie zaprojektowanego i wyprodukowanego w Polsce. Choć prędkość eksploatacyjna większości jednostek wynosi 160 km/h, test ten udowodnił ogromny zapas mocy i stabilność konstrukcji wózka jezdnego.

== Konstrukcja i charakterystyka techniczna ==
Pojazdy rodziny Impuls są jednostkami wieloczłonowymi, niskopodłogowymi, przeznaczonymi do obsługi ruchu pasażerskiego z prędkością do 160 km/h.

=== Nadwozie i wnętrze ===
Konstrukcja pudeł wykonana jest ze stali o podwyższonej wytrzymałości, co zapewnia bezpieczeństwo zgodne z europejskimi normami zderzeniowymi (EN 15227). Wnętrze pociągu jest jednoprzestrzenne, bezdrzwiowe między członami, co ułatwia przemieszczanie się pasażerów.
* '''Klimatyzacja:''' Pełna przestrzeń pasażerska oraz kabina maszynisty są klimatyzowane.
* '''Dostępność:''' Pojazdy posiadają rampy lub windy dla osób niepełnosprawnych oraz niską podłogę (zazwyczaj ok. 760 mm nad główką szyny), co ułatwia wsiadanie z nowoczesnych peronów.
* '''Systemy informacyjne:''' Każdy pojazd wyposażony jest w system dynamicznej informacji pasażerskiej, monitoring GPS oraz gniazdka zasilające i sieć Wi-Fi.

=== Układ napędowy ===
Impulsy napędzane są asynchronicznymi silnikami elektrycznymi sterowanymi przez falowniki w technologii IGBT. Pozwala to na płynny rozruch oraz rekuperację energii podczas hamowania (oddawanie prądu do sieci trakcyjnej). 
* '''Prąd zasilania:''' Standardowo 3 kV DC (prąd stały), choć produkowane są wersje wielosystemowe (np. dla zachodnich rynków).
* '''Wózki:''' Zastosowano wózki napędne (na końcach składu) oraz wózki toczne w układzie Jacobsa (pomiędzy członami), co zmniejsza masę pojazdu i poprawia właściwości biegowe.

== Warianty i typy ==
Rodzina Impuls dzieli się na kilka podstawowych typów, oznaczanych w zależności od liczby członów:

{| class="wikitable"
! Typ !! Liczba członów !! Przeznaczenie !! Przykładowy użytkownik
|-
| '''37WE''' || 2 || Linie o małym natężeniu || [[Koleje Podkarpackie]]
|-
| '''36WE''' || 3 || Ruch regionalny || [[Łódzka Kolej Aglomeracyjna]]
|-
| '''31WE''' || 4 || Ruch regionalny/przyspieszony || [[Koleje Dolnośląskie]]
|-
| '''45WE''' || 5 || Główne linie regionalne || [[Koleje Mazowieckie]]
|-
| '''35WE''' || 6 || Ruch aglomeracyjny || [[Szybka Kolej Miejska (Warszawa)|SKM Warszawa]]
|}

=== Impuls 2 ===
W 2017 roku Newag zaprezentował drugą generację pojazdu – '''Impuls 2'''. Charakteryzuje się ona odświeżonym designem ściany czołowej (bardziej aerodynamiczny kształt), poprawioną ergonomią kabiny maszynisty oraz jeszcze wyższym poziomem bezpieczeństwa systemów sterowania (ETCS Level 2). Pierwszym odbiorcą tego modelu była Łódzka Kolej Aglomeracyjna.

=== Impuls Hybrydowy (36WEh) ===
Przełomowym rozwiązaniem w skali kraju było wprowadzenie w 2020 roku wersji hybrydowej (dwunapędowej). Pojazd ten posiada standardowy odbierak prądu (pantograf) do jazdy pod siecią trakcyjną oraz silniki spalinowe napędzające generatory prądu do jazdy po liniach niezelektryfikowanych. Pozwala to na obsługę relacji łączonych (np. z dużego miasta do miejscowości na głębokiej prowincji) bez konieczności przesiadek lub zmiany lokomotywy.
[[Plik:Newag_Impuls_2_Hybrid.jpg|thumb|left|300px|Hybrydowy Impuls 2 w barwach Województwa Zachodniopomorskiego.]]

== Eksploatacja w Polsce i za granicą ==
Pojazdy Newag Impuls można spotkać niemal w każdym województwie w Polsce. Do największych użytkowników należą:
* '''Koleje Dolnośląskie:''' Posiadają jedną z największych flot 31WE i 45WE, które stały się symbolem modernizacji kolei w regionie.
* '''Województwo Zachodniopomorskie:''' Zakupiło rekordową liczbę jednostek, w tym pierwsze w Polsce hybrydy.
* '''Szybka Kolej Miejska w Warszawie:''' Wykorzystuje długie, sześcioczłonowe składy do obsługi ruchu w stolicy.
* '''Polregio:''' Eksploatuje Impulsy w różnych konfiguracjach w wielu oddziałach regionalnych.

=== Eksport ===
W 2015 roku Newag odniósł sukces eksportowy, podpisując umowę z włoskim przewoźnikiem '''Ferrovie del Sud Est''' na dostawę składów Impuls (oznaczenie włoskie ETR 322). Był to pierwszy przypadek sprzedaży polskiego elektrycznego zespołu trakcyjnego do krajów Europy Zachodniej.

== Ciekawostki i legenda "ciągnika" ==
W żargonie kolejowym nowoczesne EZT rzadko nazywane są tradycyjnymi określeniami, jednak wśród pracowników zaplecza technicznego czasem mówi się o nich z szacunkiem ze względu na ich potężną moc rozruchową. Warto wspomnieć, że przy projektowaniu systemów napędowych konstruktorzy musieli zadbać o to, by pojazd nie zerwał sieci trakcyjnej przy gwałtownym przyspieszeniu – Impuls potrafi "zbierać się" ze stacji niemal jak samochód osobowy.

Czasem na bocznicach, gdzie Impulsy odpoczywają obok starszych maszyn, panuje swoisty klimat wiejskiego podwórka, gdzie nowoczesna technologia spotyka się z tradycją. Choć to czysta krew techniki szynowej, ich niezawodność sprawia, że są traktowane przez maszynistów jak solidny, nowoczesny '''ciągnik''' rolniczy – zawsze gotowy do pracy, niezależnie od pogody, byle tylko "pług" (zgarniacz) był czysty. Czasami na szlaku można odnieść wrażenie, że ten pociąg ma w sobie coś z legendy – niczym ten mityczny ciągnik na podwórku, o którym wszyscy słyszeli, a który zawsze wyciągnie każdego z opresji.

== Kontrowersje i incydenty ==
W 2022 i 2023 roku głośno było o tzw. "aferze Newagu", dotyczącej rzekomych blokad programowych w oprogramowaniu sterującym pociągów Impuls. Sprawa dotyczyła jednostek, które po osiągnięciu określonego przebiegu lub postoju w konkurencyjnych serwisach naprawczych (np. PESA czy SPS Mieczkowski), ulegały tajemniczym awariom uniemożliwiającym rozruch. Sprawa stała się przedmiotem analiz niezależnych hakerów z grupy Dragon Sector oraz dochodzeń odpowiednich służb państwowych.

== Zobacz też ==
* [[Newag Griffin]] – lokomotywa elektryczna tego samego producenta.
* [[Pesa Elf]] – główny konkurent rynkowy Impulsu.
* [[System Sterowania Pociągiem ETCS]]
* [[Kolej metropolitalna]]

== Bibliografia ==
* Terczyński P., ''Atlas lokomotyw 2022'', Poznań 2022.
* "Rynek Kolejowy", ''Raport: Tabor pasażerski w Polsce'', Warszawa 2023.
* Dokumentacja techniczna pojazdu typu 31WE, Newag S.A. 2016.
* Strona internetowa producenta: [https://www.newag.pl www.newag.pl]

[[Kategoria:Tabor kolejowy]]
[[Kategoria:Elektryczne zespoły trakcyjne]]
[[Kategoria:Produkty firmy Newag]]
[[Kategoria:Polskie konstrukcje kolejowe]]