http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=S-Bahn_w_NiemczechS-Bahn w Niemczech - Historia wersji2026-05-04T10:37:05ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.43.2http://www.wiki.kolejopedia.pl/index.php?title=S-Bahn_w_Niemczech&diff=131&oldid=prevAdmin Kolejopedia: Utworzono nową stronę "{{Infobox przewoznik |nazwa = S-Bahn w Niemczech |logo = 150px |obszar działalności = Niemcy |rodzaj = Kolej miejska i podmiejska |data założenia = od 1930 (Berlin) |zasięg = 14 aglomeracji |operatorzy = DB Regio, S-Bahn Berlin GmbH, S-Bahn Hamburg GmbH, lokalni przewoźnicy |sieć = ponad 3 000 km |tabor = EZT (głównie elektryczne), kilka linii dieslowskich |strona internetowa = [https://www.bahn.de/ bahn.de] }} '''S-Bahn w Niemcze…"2025-07-06T16:44:49Z<p>Utworzono nową stronę "{{Infobox przewoznik |nazwa = S-Bahn w Niemczech |logo = <a href="/index.php?title=Plik:S-Bahn-Logo.svg&action=edit&redlink=1" class="new" title="Plik:S-Bahn-Logo.svg (strona nie istnieje)">150px</a> |obszar działalności = Niemcy |rodzaj = Kolej miejska i podmiejska |data założenia = od 1930 (Berlin) |zasięg = 14 aglomeracji |operatorzy = DB Regio, S-Bahn Berlin GmbH, S-Bahn Hamburg GmbH, lokalni przewoźnicy |sieć = ponad 3 000 km |tabor = EZT (głównie elektryczne), kilka linii dieslowskich |strona internetowa = [https://www.bahn.de/ bahn.de] }} '''S-Bahn w Niemcze…"</p>
<p><b>Nowa strona</b></p><div>{{Infobox przewoznik<br />
|nazwa = S-Bahn w Niemczech<br />
|logo = [[Plik:S-Bahn-Logo.svg|150px]]<br />
|obszar działalności = Niemcy<br />
|rodzaj = Kolej miejska i podmiejska<br />
|data założenia = od 1930 (Berlin)<br />
|zasięg = 14 aglomeracji<br />
|operatorzy = DB Regio, S-Bahn Berlin GmbH, S-Bahn Hamburg GmbH, lokalni przewoźnicy<br />
|sieć = ponad 3 000 km<br />
|tabor = EZT (głównie elektryczne), kilka linii dieslowskich<br />
|strona internetowa = [https://www.bahn.de/ bahn.de]<br />
}}<br />
<br />
'''S-Bahn w Niemczech''' – system szybkiej kolei miejskiej i podmiejskiej działający w największych aglomeracjach kraju. Składa się z kilkunastu niezależnych sieci o charakterze regionalnym, oznaczonych wspólnym symbolem „S”. Operatorem większości z nich jest [[Deutsche Bahn]] (poprzez spółki zależne), ale niektóre obsługiwane są przez niezależnych przewoźników regionalnych.<br />
<br />
== Spis treści ==<br />
# Historia<br />
# Charakterystyka<br />
# Systemy S-Bahn w miastach<br />
# Tabor<br />
# Zarządcy i operatorzy<br />
# Bilety i taryfy<br />
# Różnice między S-Bahn a U-Bahn<br />
# Ciekawostki<br />
# Zobacz też<br />
# Bibliografia<br />
<br />
== Historia ==<br />
Pierwszy system kolei miejskiej, który można uznać za S-Bahn, powstał w Berlinie w latach 20. XX wieku. Elektryfikacja linii miejskich i ich integracja z siecią kolei państwowych pozwoliła stworzyć szybki transport miejski na bazie kolei.<br />
<br />
* '''1924–1930''': elektryfikacja berlińskich linii lokalnych,<br />
* '''1930''': wprowadzenie nazwy „S-Bahn” (Schnellbahn),<br />
* Po II wojnie światowej: rozwój S-Bahn w innych miastach (Hamburg, Monachium, Frankfurt),<br />
* Po 1990: modernizacja systemów i ich integracja z komunikacją miejską.<br />
<br />
== Charakterystyka ==<br />
S-Bahn to kolej aglomeracyjna kursująca z dużą częstotliwością, obsługująca zarówno centra miast, jak i przedmieścia. Typowe cechy:<br />
* Tory kolejowe (często wspólne z pociągami regionalnymi),<br />
* Krótkie przystanki (co 1–3 km w strefie miejskiej),<br />
* Elektryczne zespoły trakcyjne (EZT),<br />
* Integracja z transportem miejskim (bilety, rozkłady, przesiadki).<br />
<br />
W niektórych miastach S-Bahn ma własne wydzielone linie i perony, w innych dzieli infrastrukturę z pociągami regionalnymi i towarowymi.<br />
<br />
== Systemy S-Bahn w miastach ==<br />
=== Berlin ===<br />
Najstarsza i największa sieć S-Bahn w Niemczech. Działa w oparciu o osobną infrastrukturę, z charakterystyczną czerwoną malaturą pociągów. Operatorem jest S-Bahn Berlin GmbH (spółka DB).<br />
<br />
* Linie: S1–S9,<br />
* Długość sieci: ponad 330 km,<br />
* Tory zasilane prądem stałym 750 V (szyna trzecia).<br />
<br />
=== Hamburg ===<br />
Drugi najstarszy system S-Bahn, działający od 1907 roku (zelektryfikowany w 1939). Obecnie obsługiwany przez S-Bahn Hamburg GmbH (DB).<br />
<br />
* Linie: S1–S5,<br />
* Tory: głównie osobne, 1 linia dieslowska.<br />
<br />
=== Monachium ===<br />
Powstał w 1972 roku na potrzeby igrzysk olimpijskich. Centralny tunel (Stammstrecke) obsługuje do 30 pociągów na godzinę.<br />
<br />
* Linie: S1–S8,<br />
* Planuje się budowę drugiego tunelu (S-Bahn-Tunnel 2).<br />
<br />
=== Frankfurt nad Menem ===<br />
Nowoczesna i szybka sieć aglomeracyjna w Hesji. W centrum miasta działa tunel średnicowy.<br />
<br />
* Linie: S1–S9,<br />
* Operator: DB Regio Mitte.<br />
<br />
=== Inne miasta z S-Bahn: ===<br />
* Stuttgart,<br />
* Norymberga,<br />
* Kolonia,<br />
* Hanower,<br />
* Lipsk/Halle,<br />
* Rhein-Ruhr (zagłębie Ruhry),<br />
* Brema,<br />
* Magdeburg,<br />
* Rostock.<br />
<br />
== Tabor ==<br />
Większość linii S-Bahn obsługiwana jest przez elektryczne zespoły trakcyjne (EZT). Typowe serie:<br />
<br />
* '''BR 423, 424, 425, 426''': S-Bahn Frankfurt, Stuttgart, Monachium,<br />
* '''BR 481''': dedykowane dla Berlina (modernizacja trwa),<br />
* '''BR 474''': Hamburg,<br />
* '''BR 442 (Talent 2)''': Lipsk, Norymberga,<br />
* '''Diesle''' – np. BR 648 (w sieciach bez elektryfikacji).<br />
<br />
Nowoczesne pojazdy są klimatyzowane, niskopodłogowe, z systemem informacji pasażerskiej i monitoringiem.<br />
<br />
== Zarządcy i operatorzy ==<br />
W większości systemów S-Bahn operatorem jest spółka zależna DB Regio. Wyjątki:<br />
<br />
* '''S-Bahn Mitteldeutschland (Lipsk)''' – DB Regio,<br />
* '''S-Bahn Norymberga''' – część linii obsługuje [[National Express]] i [[Go-Ahead]],<br />
* '''S-Bahn Stuttgart''' – od 2025 część linii trafi do nowych operatorów.<br />
<br />
Zarządcą infrastruktury jest zazwyczaj [[DB Netz]], ale niektóre miasta posiadają własne tory i perony (np. Berlin).<br />
<br />
== Bilety i taryfy ==<br />
S-Bahn jest włączona do lokalnych taryf transportowych. Przykładowo:<br />
<br />
* Berlin – taryfa VBB (Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg),<br />
* Monachium – MVV (Münchner Verkehrs- und Tarifverbund),<br />
* Frankfurt – RMV (Rhein-Main-Verkehrsverbund).<br />
<br />
Często można korzystać z biletów okresowych ważnych w całej aglomeracji – obejmujących S-Bahn, U-Bahn, autobusy i tramwaje.<br />
<br />
== Różnice między S-Bahn a U-Bahn ==<br />
{| class="wikitable"<br />
! Cecha !! S-Bahn !! U-Bahn<br />
|-<br />
| Zasięg || Miasto i przedmieścia || Tylko miasto<br />
|-<br />
| Tory || Kolejowe || Metro (własne)<br />
|-<br />
| Operatorzy || DB i inni || Komunalni<br />
|-<br />
| Prędkości || Wyższe (do 140 km/h) || Niższe (60–80 km/h)<br />
|-<br />
| Częstotliwość || 10–30 min || 2–10 min<br />
|}<br />
<br />
== Ciekawostki ==<br />
* Najdłuższa linia S-Bahn w Niemczech to S1 Monachium – ma ok. 100 km.<br />
* S-Bahn Berlin działa niezależnie od reszty sieci kolejowej – ma własne tory i zasilanie.<br />
* Niektóre linie S-Bahn przebiegają pod ziemią, inne po wiaduktach lub naziemnie.<br />
* W godzinach szczytu S-Bahn obsługuje nawet 1000 pasażerów na pociąg.<br />
* Berlińskie EZT serii BR 481 osiągają prędkość 100 km/h, ale poruszają się co 2 minuty w centrum.<br />
<br />
== Zobacz też ==<br />
* [[Kolej w Niemczech]]<br />
* [[Deutsche Bahn]]<br />
* [[DB Regio]]<br />
* [[U-Bahn]]<br />
* [[S-Bahn Berlin]]<br />
* [[S-Bahn Monachium]]<br />
<br />
== Bibliografia ==<br />
* [https://www.bahn.de/ Deutsche Bahn – oficjalna strona]<br />
* Wikipedia niemiecka – „S-Bahn (Deutschland)”<br />
* Raporty Verbundów transportowych (VBB, MVV, RMV)<br />
* Deutsche Verkehrs-Zeitung – artykuły o S-Bahn<br />
* Informacje od operatorów regionalnych (Go-Ahead, National Express)<br />
<br />
== Przypisy ==<br />
<references /></div>Admin Kolejopedia